klik hier voor viltworkshops in 2009 WANDELEN EN VILTEN IN NEMOLAND POLEN Ontbijten onder de bomen bij de zang van de wielewaal, kunstwerken creëren met schapenwol en zeep, wandelen over heuvels, door bossen en langs beken en eten bij Poolse boeren of kunstenaars. Betoverend Op een afstand van 900 km asfalt ligt de betoverende wereld van Nemoland in Zuid Polen. Wij met zijn negenen, onder leiding van Erica en Mathilde, waren er de eerste week van juni. Ja betoverend, over bergen en dalen het frisse, gave groen van bomen en struiken. De rossige gloed van bloeiend gras, gespikkeld met het geel en blauw of roze van wilde bloemen. Het wit van uitgestrekte velden fluitenkruid. De donkere geheimzinnige bossen waar de wind zingt in de toppen van de bomen. Het kwetteren en fluiten van vogels en het ruisen van de snel stromende beek. Elke dag zon, de hele dag buiten, eten, vilten, wandelen of zomaar ergens zijn. Er is ruimte genoeg in Nemoland, 32 hectaren bergen, weiden en bossen. Het bewoonde gedeelte ligt tegen een heuvel. Beneden "het Café", waar we elkaar ontmoeten en eten. Daarnaast de douches en toiletten, een studio voor workshops, het gebouw met de slaapzolder en het theater en de blokhut. Op hoger gelegen velden kunnen tenten staan en is het verhalencentrum in aanbouw. Stenen treden voeren naar het woonhuis en nog hoger naar de top van de heuvel, waar vier caravans staan aan de rand van een bloeiende wei. Helemaal beneden stroomt de heldere beek die in de winter verandert in een wilde waterval. Wol en zeep Elke ochtend na het ontbijt staat een workshop vilten op het programma onder leiding van Erica. Stap voor stap leert zij ons de mogelijkheden van het vilten kennen. We beginnen met de ongewassen ruwe wol van schapen uit de omgeving, De wol wordt eerst gekaart, als het ware gekamd, daarna in plukjes in verschillende lagen over en op elkaar gelegd in patronen van lichte en donkere wol. Dan begint het bewerken met warm zeepsop. Wrijven en nog eens wrijven, eindeloos rollen, slaan en gooien met het werkstuk. We doen dat op tafels buiten. De wol krimpt en klit aan elkaar. Hoe langer de behandeling, hoe mooier het vilt wordt. Tenslotte dalen we af naar de beek. De snelle koele stroom heeft de zeep en het vuil er zo uit gespoeld. Het werkstuk is af, in dit geval een vilten zitmatje. Iedere dag zet Erica ons aan een nieuwe creatie met een, voor beginners zoals ik, nieuwe techniek. Bijvoorbeeld de gesloten holle vorm om een hoed of tas te maken. We leren dik of flinterdun vilten met Merino wol in de prachtigste kleuren. We verwerken kant, organza of ander materiaal in de wol. De effecten zijn wonderbaarlijk en het resultaat is altijd een verrassing. Over bergen en dalen In de middag gaan we wandelen. Mathilde of Erica nemen iedere keer een andere route die eindigt bij de boer of kunstenaar waar we gaan eten: de vrouwen koken. Zij verwennen ons met de heerlijkste Poolse gerechten, soep, verschillende gekruide aardappel-, vlees- en groenten gerechten en gebak toe. Met handen en voeten proberen we hen duidelijk te maken hoe goed het ons gesmaakt heeft. In het Pools komen we niet verder dan podzie kowanie (dankjewel). De wandelingen duren zo'n drie uren. Het pad gaat over heuvels, en door bossen, langs dorpjes en velden. Soms moet Mathilde het pad zoeken door hoog opgeschoten wilde planten waaronder brandnetels, prettig als je een lange broek aan hebt. De heuvels stijgen vriendelijk, het klimmen is niet zwaar. Boven kijken we uit over de groene bergen en dalen met in de verte het blauwe Reuzengebergte. Hoog in de lucht klinken de trillers van leeuweriken. De bossen zijn donker en geheimzinnig. Groen mos, als dik fluweel, bedekt de bodem. Wortels wringen zich in de grond en takken kronkelen omhoog. Op de stammen glinsteren oranje en gele plekken. Het ruist en het kraakt en het zucht. Een beek springt over stenen. Hier zou Rübezahl kunnen wonen, de bosgeest uit de verhalen van de streek. Hij kan allerlei gedaanten aannemen zoals die van donder en bliksem of vurige vlammen. De mensen zijn bang voor hem want hij lokt, als baardige man, wandelaars diep het bos in waar ze voor altijd verdwijnen. De mythe vertelt dat hij de mooie Aga begeert maar als zij zijn werkelijke aard leert kennen weet zij te ontvluchten. Eén dag brengt Mathilde ons naar het Reuzen-gebergte, een half uurtje rijden met de bus. We verheugen ons op een flinke klim in ruig gebied in het Karkonoskipark Narodowy. De lift stijgt vrij stijl langs de toppen van dennenbomen, het uitzicht is adem-benemend. Maar de klim is zelden zwaar en de paden zelden ruig, het valt mij een beetje tegen. We dalen af langs een geplaveide weg naar de waterval. Het water stort donderend omlaag van rots top rots, een schitterend gezicht. Het pad gaat verder door het bos en over beken terug naar de bus. Het was een bijzondere wandeling. Tentoonstelling De laatste ochtend besteden we aan het opruimen en schoonmaken. 's Middags richten we buiten een tentoonstelling in van onze viltwerkstukken. Op tafels onder de bomen zetten we frisdrank, koffie, thee, gebak en hapjes klaar. Mathilde heeft de boeren en kunstenaar met hun vrouwen en nog wat mensen uitgenodigd . Ze komen allemaal en Erica geeft uitleg over het vilten in het Engels en soms vertaald in het Pools door Mathilde. Het was een heel bijzondere vakantie en ik vraagt me direct al af: "volgend jaar weer?" De combinatie van creatief bezig zijn en wandelen in die weelderige omgeving is me heel goed bevallen. Elise Heyligers juni 2008 WORKSHOPS VILTEN IN NEMOLAND POLEN ZOMER 2009 Vilten met Erica en wandelen met Mathilde: 2 workshops 27 juni - 4 juli en 4 - 11 juli 2009 Nemo organiseert een viltworkshop op een unieke locatie met een gevarieerd programma: 's Ochtends viltworkshop. Er wordt gebruik gemaakt van wol van de eigen schapen en van schapen van boeren uit de omgeving. Ervaring is beslist niet nodig, in deze week kun je al een behoorlijk werkstuk maken. 's Middags wandelen in de omgeving olv Mathilde. We gaan ook vilten met Poolse dorpsbewoners in het dorpshuis. Begeleiding Erica Rietema (docent vilten) en: Mathilde Andriessen (wandelbegeleider). Reissom € 395,- all in. incl. overn., eten bij boeren, materialen, alle maaltijden. excl. reis Nemobusje heen 25 juni, terug 11 juli retour € 120 Erica Rietema heeft ruim 30 jaar lesgegeven in het basis -en middelbaar beroepsonderwijs o.a. in handvaardigheid en textiele werkvormen De laatste 5 jaar heeft ze zich gespecialiseerd in het wolvilten, volgde masterclasses en maakte reizen naar Nieuw Zeeland, Kirgistan en Turkije om daar de verschillende manieren van werken met vilt te bestuderen en praktisch te leren doen. 2 Workshops vilten, weven, brood bakken met Ko en Ria: 12-18 juli en 19 -25 juli 2009 Nemoland Polen wordt steeds meer een centrum voor natuurlijke ambachten met grondstoffen uit de omgeving. Ko Arkesteyn (foto rechts, met leemoven) en Ria Stam (foto links) zijn specialisten. Ze hebben al vaak workshops vilten en weven gegeven. En Ko bouwde vorig jaar een leemoven in Nemoland. In juli 2008 geven ze samen voor de gasten van Nemoland een serie workshops waar je veel kunt leren over oude ambachten, zoals vilten, weven en broodbakken. Ze gaan de grondstoffen zelf opzoeken in de Poolse omgeving. 's Morgens workshop, 's middags kun je wandelen en eten bij de boer. En 's avonds speelt Ko ook trekzak. Prijs €250 per week incl overnachtingen ontbijt/lunch workshop